Sanshu veya Sanshu Dog adıyla tanıtılan bir köpekte eğitime başlarken yalnız ırk etiketine dayanmak yeterli değildir. Sanshu Dog adı bazı kuruluş listelerinde yer alır; Japon köpek adlarını ele alan yayınlarda da 三州犬 ifadesi görülür. Ancak bir adın kayıtta bulunması, bütün kuruluşlarca benimsenen tek bir standart veya bütün bireylerde aynı karakter anlamına gelmez. Köpeğin geçmiş belgeleri, yetiştiği ortam ve günlük davranışları birlikte değerlendirilmelidir. Sabit boy, değişmez mizaç veya kesin eğitim süresi varsaymak yerine, elinizdeki köpeğin ihtiyaçlarını anlamak daha güvenilir bir başlangıçtır.
İlk gözlemde üç günlük duruma bakın
Sanshu için başlangıç değerlendirmesini yemek hazırlanması, dışarı çıkış ve dinlenme anlarında yapabilirsiniz. Kapı hareketinde yaklaşabiliyor mu, ekipman görünce uzaklaşıyor mu, insanlar oturduğunda uykuya geçebiliyor mu? Bu sorular öğretilecek ilk beceriyi belirler. Yavruysa isme yönelme ve kısa el hedefi oyunlarıyla başlayın. Yavru Sanshu Eğitimi sırasında yeni insanları uzaktan görmek de deneyim sayılır; temas zorlanmaz. Geçmişi belirsiz yetişkin köpekte ilk günlerdeki çekingenlik veya hareketlilik kalıcı karakter hükmüne dönüştürülmemelidir. Önce öngörülebilir çıkışlar, güvenli dinlenme alanı ve sakin temas düzeni kurun. Böylece gözlemleriniz daha anlamlı hale gelir.
Sanshu Tuvalet Eğitimi: etikete değil ihtiyaca göre planlama
Uyanma, yemek ve oyun sonrası tuvalet fırsatı verin. Aynı sakin noktayı kullanıp ihtiyacını bitirdiğinde hemen ödüllendirin. Tuvalet eğitiminde başarılı saatleri ve kazaları birlikte not edin. Böylece çok uzun bekletilen bir köpekle dışarıda korktuğu için yapamayan köpeği daha iyi ayırt edebilirsiniz. Ev içinde izlenebilir alan hazırlayın; kazaları cezalandırmadan temizleyin. Yetişkin köpek daha önce farklı yüzey kullanmış olabilir, yeni hedefi açıkça tanıtın. Tuvalet alışkanlığındaki ani değişimlerde sağlık ve yaşam koşulları ayrıca değerlendirilir. Irk adından hareketle daha uzun tutabileceğini varsayarak suyu veya çıkışları kısıtlamayın.
Sanshu Temel İtaat Eğitimi: en kolay başarıyı seçmek
Köpek ödülü rahatça alıp size yaklaşabiliyorsa el hedefiyle bir adım yönelmeyi çalışın. Yaklaşmaktan çekiniyorsa elinizi uzatmak yerine uygun mesafede ödülü yere bırakabilirsiniz. Temel itaat programında gel, bekle ve bırak davranışları ayrı öğretilir. Dışarıdaki koku veya hareketlere ilgisi gözlenir; güçlü ilgi varsa güvenli çevrili alan veya uygun uzun hatla başlanır. Hiç tanımadığınız bir köpeği adıyla ilişkilendirilen sadakat iddiasına güvenip serbest bırakmayın. Başka hayvanlarla temas da mesafeli değerlendirilir. Kolay ortamda öğrenilen bir becerinin yeni yerde yeniden hazırlanması gerekebilir; bu süreç öğrenmenin olağan parçasıdır.
Yetişkin Sanshu için temas ve ev alışkanlıkları
Tüy bakımının kapsamını köpeğin gerçek tüy yapısına göre belirleyin. Aleti gösterme ve kısa dokunuşlarla başlayıp rahat kaldığı sürece ilerleyin. Başını çekiyor veya geriliyorsa işlemi küçültün. Yetişkin eğitiminde geçmişte öğrenilmiş kapı, oyun ve yalnızlık alışkanlıkları ayrı ele alınır. Her seslenmenin ardından oyun başlıyorsa bu sonuç değiştirilebilir; ayrılıkta huzursuzluk varsa başka bir plan gerekir. Yeni başlayan dokunma tepkileri fiziksel rahatsızlık açısından değerlendirilmelidir. Çocuklarla etkileşim yetişkin gözetiminde olur. Köpeğin adı veya dış görünümü, temas sırasında verdiği işaretleri göz ardı etmek için gerekçe değildir.
Etiket yerine küçük günlük yanıtları ölçmek
Sanshu için ikinci gözlem, siz başka işle uğraşırken köpeğin ne yaptığı olabilir. Yatağında oyalanırken yalnız odanın içinde bir adım uzaklaşın; rahatlık sürüyorsa geri dönün. Takip ve seslenmede ayrılık denemesini uzatmayın. Açık dinlenme bölmesine kendi yaklaşımını ödüllendirin, kapatılmayı daha sonra ayrı öğretin. Koridor sesine havlıyorsa yatağı girişten uzağa alın; hafif sesi duyup size bakmasını ödüllendirin. Tasma takıldıktan sonra yanınızda bir gevşek adımı ödüllendirin ve çevreyi inceleme molası verin. Ekipmana yaklaşabilmesi, dışarıda rahat yürüdüğünü henüz göstermez. Avuca tek burun dokunuşu küçük bir trick olabilir; elinizi yüzüne bastırmadan yaklaşmasını bekleyin. İleri aşamada tanıdık ikinci kişi aynı işareti daha kısa mesafeden sunsun. Beden ölçüsü veya geçmişi bilinmeyen köpeğe yüksek sıçrama gibi gösteriler seçmek gerekli değildir; rahat katılım yeterli ölçüttür.
Belirsiz geçmişi programda açık tutmak
Online değerlendirmeye günlük kayıtlarınızı ve bilinmeyen geçmiş bilgilerini ayrı şekilde hazırlayın. Görüntü uğruna yeni bir zor karşılaşma yaratmayın. Hırlama, donma veya yaklaşanı uzaklaştırma varsa güvenli alan ayrımı ve bireysel değerlendirme gerekir. Yatılı program için Sanshu etiketi kabul ölçütü olamaz; sağlık, yeni bakıcıya tepki, dinlenme ve ayrılık rahatlığı incelenmelidir. Uygun bulunursa dönüşte sizin ekipman ve ev geçişlerini uygulayacağınız ders planlanmalıdır. Sonradan gelen kimlik bilgisi planı güncelleyebilir, fakat bugünkü davranış gözlemlerinin yerini tutmaz.
Günlük deneme ve program kararı
Bir odada köpeğinize kısa bir yönelme işareti verin; tek adımlık yaklaşmayı ödüllendirip ara verin. Üç deneme sonrası bitirin. Beş fırsatın dördünde gönüllü ve rahat katılım varsa mesafeyi az miktarda artırabilirsiniz. Aksi durumda ödül, zemin, çevre sesi veya insanın konumu değiştirilerek kolaylaştırılır. Görüşmeye bu denemelerin notlarıyla gitmek, hangi programın gerekli olduğunu açıklamayı kolaylaştırır. Eğitim fiyatları için önce değerlendirme ve sahip uygulaması kapsamını sorun. Süre, adı doğrulama çabasından bağımsız olarak somut davranış hedeflerine göre belirlenir. Aynı davranışı evdeki başka bir aile üyesi istediğinde ne olduğuna da bakın. Yalnız bir kişiye yanıt vermesi, becerinin herkese aktarıldığını göstermez. Ortak sözcük ve benzer ödül zamanlaması kullanarak farkı azaltabilirsiniz. Örneğin ekipmana yaklaşmak ile sokakta rahat yürümek ayrı aşamalardır; ilerleme her birinde ayrıca kaydedilmelidir.
Diğer ırklar için köpek ırklarına göre eğitim rehberlerini inceleyebilirsiniz.
Adlandırma ve ırk bilgileri için kaynaklar: IPDBA Recognized Breed Association Links; Jomon Shiba Digest 37.